آژانس هواپیمایی رادیس پرواز پارس

ایا صوفیه، نماد دوره بیزانس

حاجی صوفیه یا به زبان ترکی ایا صوفیه، سازه ای عظیم و شگفت انگیز در استانبول ترکیه است که در اصل به عنوان یک کلیسای مسیحی، در حدود 1500 سال قبل بنا شده است. همانند برج ایفل در پاریس یا معبد آتنا در آتن، ایا صوفیه نمادی تاریخی از شهری بین المللی به شمار می آید.

به همان اندازه که این بنا از نظر ساختار و معماری قابل توجه است، نقش سیاسی، مذهبی و هنری آن در تاریخ استانبول غیر قابل چشم پوشی و دارای اهمیت جهانی می باشد.

ایا صوفیه به شهر قدیمی  استانبول به عنوان یک مکان دیدنی برای قرن ها استحکام بخشید، هم برای مسیحیان ارتدوکس و هم برای مسلمانان؛ و البته اهمیت آن به سمت فرهنگ و سنت های اکثریت استانبول کم کم تغییر کرد.

ایا صوفیا در زمان قدیم

حاجی صوفیا در ابتدا به عنوان یک کلیسای ارتدوکس یونانی ساخته شد، با این حال نقش آن به عنوان کلیسا / مسجد / موزه / و ... در ظی قرون بارها تغییر کرد.

کنستانتینیوس، امپراطور بیزانس در سال 360 ب.م. دستور به ساخت اولین بنای ایا صوفیه داد. در آن دوران، استانبول به نام کنستانتینوپل شناخته می شد که این نام برگرفته از نام پدر کنستانتینیوس، کنستانتین اول، اولین حکمران امپراطوری بیزانس می باشد.

معماری و طراحی داخلی ایا صوفیه

در بدو گشوده شدن درهای آن، ایا صوفیه بنایی قابل توجه به شمار می آید. این بنا ترکیبی از المان های طراحی سنتی یک کلیسایی ارتدوکس (باسیلیا با راهروی طولانی)، با یک سقف گنبدی شکل و یک محراب نیمه گنبدی و دو ایوان می باشد. طاق های پشتی با نقش شش فرشته بالدار به نام هگزاپتراگون (شش پتراگون) معرق کاری شده است.

در تلاش برای تبدیل این بنا به یک اثرشناخته شده بین المللی و تک بعدی نشدن آن در همان دوران، امپراطور مسیحی دستور داد که از تمام ایالات مصالح و قطعاتی را برای به کارگیری در ساخت این کلیسا بفرستند. برای مثال سنگ مرمر مورد استفاده در سقف آن از آناتولی (شرق ترکیه کنونی) و سوریه، به کنستانتینوپل وارد شد. سنگ های دیگر که در دیوارها و بخش های دیگری از سقف به کار رفته اند، از شمال آفریقا و مساحتی دور به محل ساخت کلیسا رسیدند. همچنین 104 ستون بزرگ این بنا از معبد آرتمیس در افیسیوس ، و از مصر وارد آن شهر شدند.

معماری داخلی حاجی صوفیه با سنگ مرمرهای بزرگی ساخته شده که گفته می شود طرح آن تقلید شده از گذر آب روان است.

ساختمان این بنا طول و عرضی 82 متر در 73 متر داشته و ارتفاع آن در بالاترین نقطه آن که سقف گنبدی اش باشد به 55 متر می رسد.

وقتی در سال 557، بخش هایی از گنبد اولیّه دچار آسیب دیدگی شد، جایگزین آن توسط ایزیدور جوان (از خانواده اصیل ایزیدورها که معماران بزرگی بودند)، با کنده کاری های بیشتر و قوس بزرگتری ساخته شد که تا به امروز پای بر جا است.

این گنبد مرکزی شامل چندین پنجره بوده و توسط دو نیم قوس و دو دهانه قوسی، به منظور مسقف کردن یک سوله بزرگ در زیر آن تکمیل می شود.

دیوار های این سازه در اصل توسط بلوک های موزائیک بیزانسی، ساخته شده از طلا، نقره، شیشه، تراکوتا و سنگ های رنگی بنا شده و با پرتره ها و تصاویر شناخته شده ای از انجیل عیسی مسیح تزئین شده است.

ایا صوفیه در زمان حال

نقش ایا صوفیه، در سیاست و مذهب به شکل بحث برانگیزی تا به امروز (که 100 سال از سقوط امپراطوری عثمانی می گذرد) باقی مانده است.

از سال1935، نه سال پس از پایه ریزی جمهوری ترکیه توسط آتاتورک، این بنای افسانه ای به عنوان موزه توسط دولت تغییر کاربری داده است و بنا به گزارش ها، سالیانه توسط سه میلیون توریست و علاقه مند بازدید می شود.

علاوه بر این، از سال 2013، با توجه به فعالیت های رهبران اسلامی ترکیه، تصمیم به این گرفته شد که این مکان به عنوان مسجد بازگشایی شود. و اینبار نه فقط به عنوان یک نماد مذهبی، بلکه به عنوان نشانه ای برای بازشناخت و یادآوری تاریخ عثمانی در ترکیه مورد شناخت قرار گرفت.

تغییر کاربری های متعدد ایا صوفیه در طول تاریخ، با توجه به فرهنگ م مذهب غالب آن دوران، این ساختمان تاریخی را به تصویری از تاریخ این کشور تبدیل کرده و به جرأت می توان گفت ایا صوفیه نمادی از کل تاریخ ترکیه می باشد.